DÍA DAS LETRAS GALEGAS

Primeiro ESCOITA e despois XOGA

Tamén AQUÍ podes aprender algo máis sobre a súa vida

e facer un PASAPALABRA para ver o que asimilas.

Con todo o que levas aprendido, escribe un pequeno texto que recolla a información básica sobre o autor a quen se adica o Día das Letras Galegas.

XOSÉ MARÍA DÍAZ CASTRO

Rematamos con esta actividade

Amplía información nesta páxina
e tamén podes ver este video 
ou estoutro

Roberto Vidal Bolaño. Jorge Riveiro 2B,

                                            Roberto Vidal Bolaño:

Isto é... Incrible! Sempre pensei que o teatro era para os espectadores... Pero nunca imaxinei ter tantos!


Así que no ano 2013 adícaseme o día das letras galegas, é xenial ver dende o ceo que uns nenos de 2 ESO saben que nacín e mori en Santiago. Saben que me criei no barrio de Vista Alegre, que dediquei a miña vida enteira ao teatro e aínda máis cousas.


Ao parecer ata viron un documental onde entrevistaban á miña segunda muller: Belén Quintáns, e moitas outras persoas que me dedicaban moitas gabanzas.Contaban que eu era un home comprometido, intelixente e bo, e que fundei o primeiro grupo profesional de teatro galego o "Teatro Antroido", que máis tarde fundei outro chamado "Teatro do Aquí". Tamén o nome de moitas das mías obras como: Saxo tenor, Bailadela de morte ditosa, Laudamuco señor de ningures... Sabíano todo!

AS NOSAS LETRAS

17 DE MAIO

APRENDEMOS

Vicente Agustín

AARÓN  LÓPEZ  LAMA

en construcion

<a href="http://www.wordle.net/show/wrdl/5363385/luis_seoane" 
          title="Wordle: luis seoane"><img
          src="http://www.wordle.net/thumb/wrdl/5363385/luis_seoane"

Xesús Lorenzo Varela Vázquez

xesús lorenzo varela vázquez naceu en 1916 a bordo de un barco na baía da Habana . Lorenzo e fillo de emigrantes con orixenes de monterroso (lugo). En 1920 trasladase coa súa familia a Bos Aires , pero a finais do ano regresarían a Galia indo vivir a lugo. Alí fixo o bacharelato e no partido Galeguista con Suárez Picallo . Nun momentos das súas vidas de se declaran "arredistas". Nestes anos coñece a Anxel Fole , con que consigue unha gran amizade. En 1935 Varela vai a Madrid , onde se incorpora ás misións Pedágoxicas e ao equipo de redación de " PAN"  (poetas , andantes e navegantes). No momento do alzamentomimlitar , Varela , integrado na " Alianza de Intelectuais Antifacistas para a Defensa da Cultura" decidiú afilarse ao Partido Comunista .  En 1937 tomou parte no Segundo Congreso Internacional de Intelectuais Antifascitas celebrado en Valencia. Ao terminar o conflito armado , atravesa os Pirineos e fica durante uns meses no campo de refuxiados de Saint Cyprien. Em maio en 1939 consigue embarcar para México ,onde recuperará o labor xornalístico . Dous anos despois , volve co seu pai a Bos Aires . Na capital de arxentina recupera a súa actividade política e exerce como crítico de arte e tradutos doportugués . Lorenzo varela morreu en Madrid no 25 de novembro de 1978 . O seu corpo foi enterrado no cemiterio familiar de Monterroso. Dentro da súa vida tamén fixo algunhas obras como "catro poemas para catro grabados" . fíxona en 1944 en Bos Aires . En 1951 foi editada tamén en Bos Aires con música de Julián Bautista. Outra obra foi a de "homenaxes". Publicouna en 1979 en Sada . Inclúe poemas en galego e en español. Pero aún tubo máis como "lonxe" en 1954 Bos Aires . "Poemas pola memoria" foi outra obra en 2006 na Xunta de Galiza. "Poesía completa I " no 2000 en Sada , textos en español e en galego.

A dinamiteira da fala.

María Mariño Carou naceu en Noia o 8 de xuño de 1907. Foi unha das escritoras galegas máis importantes do seu século. A súa familia era pobre e tivo que ser costureira polas casas, xunto coa súa tía, que lle aficionou a ler. Viviu no País Vasco un tempo, pero tivo que trasladarse ó Courel pola depresión nerviosa que sufriu trala morte do seu fillo. A mediados dos anos cincuenta coñece a Uxío Novoneyra  quen promove a publicación do seu primeiro libro: "Palabra no tempo",  no ano 1963. Tiveron que pasar 27 anos para que se publicase o segundo: "Verba que comeza", xa despois da morte da autora. Era moi discreta e marxinal, sen apenas relación co mundo literario, cousa que moitas veces condicionou as súas obras.  Tiña unha linguaxe     rupturista e foi alabada pola críticaa miúdo. Morreu prematuramente no Courel o 19 de maio de 1967.

CELEBRAMOS O 5O ANIVERSARIO DO DÍA DAS LETRAS FACENDO NUBES DE PALABRAS

HOMENAXEADOS DESDE 1963 . ELIXE .
PROCURA  AS PALABRAS-CLAVE
NA BIBLIOTECA VIRTUAL GALEGA

De amor e desamor

Falemos un pouquiño sobre a vida dun autor, para algúns pouco coñecido, Lois Pereiro. Este persoaxe do que imos a saber un pouco é un dos nosos. Naceu en Monforte de Lemos ( Galicia ), o día 16 de Febreiro de 1958.
 Comezou a escribir moi noviño, aos 15 anos. Tras finalizar o bacharelato marchou á capital española, Madrid, onde iniciou os estudos universitarios de ciencias políticas e socioloxía. Non debía ser a súa gran paixón xa que os abandoou e regresou ó seu pobo natal. Tras unha corta estancia decidiu regresar a Madrid, xa coas ideas claras e decidido a estudar o que de verdad era a súa vocación, as linguas.
Alí fundou a súa primeira revista, a revista Loia.
Atopámonos cun escritor algo indeciso, xa que Madrid non resulta ser o seu definitivo hogar, en 1981 regresa A Coruña onde se une á revista La Naval.  Nesta época comeza a unirse a distintos grupiños de autores cos que comeza a publicar as súas primeira obriñas : De amor e desamor, De amor e desamor II, Naúfragos do paraíso..
Publicou dous poemarios en vida, Poemas 1981/1991 , no anos 1992, e Poesía última de amor e enfermidade, no ano 1995.
Faleceu o 23 de maio de 1996 na comunidade autónoma Da Coruña. Este ano saíu á luz Poemas para unha Loia, libro no que se recollen algunhas das súas obras da época madrileña.

Tras o paso do tempo da súa morte, finalmente, o 26 de xuño do 2010 decidíuse adicarlle o día Das Letras Galegas.
O escritor Manuel Rivas membro da Real Academia Galega pronunciou estas palabras:

"Adicarlle a Lois o Día das Letras 2011 foi unha decisión valente da Academia, porque é un autor de culto, pero en canto se difunda a súa obra será un autor moi popular

"Antre a terra e o ceo".

Rafael Dieste naceu en Rianxo no ano 1899, interrompeu os seus estudos para viaxar a México, finalizou a carreira e iniciou coa literatura levando de compañeiro de viaxe a Manuel Antonio, o nacionalismo e o federalismo o coñeceron a través do maxisterio de Vicente Riseo, máis tarde colaborou con os xornais:Faro de Vigo, Galicia e El pueblo Gallego. No ano 1926 preparou a súa primeira edición chamada "Dos arquo un ano despois sacou á luz "A fiestra valeira".
En 1927 ingresaba no Seminario de Estudos Galegos, máis tarde lle concederon o posto de director do teatro español. No contenda do 36 formou parte da alianza Antifascista e tamén colaborou cosa revista "Nova Galiza".
En 1939 a retirada republicana a Valencia e Barcelona para acabar no exilio. Máis tarde se foi de España e se instalou en Bos aires e traballou de director literario na Editora Atlántica.
En 1961 voltou a Rianxo e un ano despois publicaba unha redación " Dos arquivos do trasno" en Galaxia.
En 1977 asinou o "Mafifesto dos za" para reclamar o autogoberno para Galiza.
Unhos meses antes da súa morte sacou o volume "Antre a terra e o ceo".
                                                                                                       

Un home feito e dereito

Eduardo Blanco Amor naceu en Ourense no ano 1897,nunha familia modesta e autodidacta. E
n 1915 entrou de secretario de dirección en 'El diario de Orense'. Emigrou a Arxentina en 1919,e en 1923 fundou a revista galega 'Terra'. Máis tarde ingresou no diario 'La Nación'.
A súa primeira publicación foi 'Romances Galegos' en 1928. Nunha das viaxes que fixo como correspondete de 'La Nación',coñeceu a Castelao. E noutra viaxe que fixo coincidiu con Otero,que ofreceulle un posto na revistsa 'Nós',onde publicou os tres primeiros capítulos de 'A escadeira de Jacob'.
Tras o levantamento militar defendeu a legalidade prebélica en Arxentina. En 1956 publica 'Cancioneiro' e en 1959 'A Esmorga' (un dos grandes libros galegos).  Xa de volta en Galiza, regresa tamén á cultura e a linguas galegas, publicando 'Os biosbardos '(1962). En 1970 publicou unha nova edición de 'A Esmorga' e en 1975 publica 'Teatro pra xente'. Finalmente morreu en Vigo no ano 1979.

Galeguista a morte

Ramón Piñeiro
Naceu no ano 1915 en Lancára (Lugo). Fai en Lugo o bacharelato elemental. Participa en Sarria en diferentes actos electorais no 1931 o ano da proclamación da republica. Despois desto volve a Lugo para fecer o bacharelato superior. Pouco despois influido polo Partido Galeguista,  convertese en secretario de cultura. A partir deso comezou a ter unha intensa actividade política. Tras aguerra civil cursa Filisofía e Letras en Compostela e Madrid. A finais do 1945 os nacionalistas cataláns,bascos e galegos tratan co goberno republicanos exialiado en Francia. Piñeiro seria o representante galego naquela xestión e de regreso estaría condenado a 6 anos de cárcere dos cale cumplira tres de 1946 a 1949. CAndo queda libre volta a Galicia e cambia a estratexia galeguista ocasionando un movento chamado "piñeirismo". Froito dese posicionamenteto crearase Vigo de Galaxia. Empeza a escribir, unahs das suas obras mais importantes foron 'Olladas no futuro' 'Galiza'...
Noano 1967 ingresa na Real Academia co titulo: A lingoaxe e as lingoas. Porultimo morre en Compostela no ano 1990.
Ramón Piñeiro foi o primer presidente da cultura galega.

Tamén podees ver mais sobre a súa vida na Biblioteca virtual galega